جمعه 09 آبان 1399

مفاخر وبزرگان استان چهارمحال و بختیاری

آسيد فتح اله جزايري فارساني

آصف قهفرخي

آميرزا عباس خان ارباب دهكردي

قطره‌ي ساماني

آيت اله دهكردي

ابوالقاسم خان بختيار

عبدالحسين احمدي بختياري

منوچهر اكبري

محمدكاظم فاني

اسماعيل فرهنگ

افسر بختياري

شيخ محمد كاظم روحاني

سيدضياء الدين امامي دهكردي

بابارستم بختياري

جميله بني طالبي دهكردي

محمد طغانيان دهكردي

حسين پژمان بختياري

شيخ مرتضي تبيان

تيمور بختيار

علي قلي خان چالش تري

ثابت عليشاه

ثريا اسفندياري

جعفر قلی خان سردار اسعد سوم

مسعود فرزان

حاج صفرعلي نحوي كروني دهكردي

چنگيزخان بختيار

حاج آقا مهدي خان آزاده

محمدحسين صنيع چالش‌تري

حاج سيد احمد نوربخش

حسين خليلي

حسينقلي خان بختياري

مرتضي آزاده چالش‌تري

حبيب اله حسيني دهكردي

عباس قلي حكيم آذر چالش‌تري

خان بابا خان اسعد بختياري

ملا محمدابراهيم دهكردي

خانم كوچك تركمان قليچه

دبير اجلال چالش‌تري

دكتر كاوه شارقي

ميرزا ابوطالب قهفرخي

دكتر محمد رياحي چالش‌تري

دكتر محمدعلي كاظمي

دكتر حسابي

علي صالح خان بختياري

دكتر رحيم رئيسي

دكتر سيد حبيب اله حسيني

دكتر سيد كمال غفاري دهكردي

قیصر امین پور

دكتر عبداله هاديان

دكتر عبداله رياحي دهكردي

دهقان ساماني

يداله ناظم بختياري

رحمان استكي دهكردي

ژاله (مادر پژمان بختياري)

آقاسيدعلي ساعي دهكردي

شيداي چالش‌تري

سردار مريم بختياري

سيد احمد چالشتري

سيد مصطفي سالم

عزيزاله خان آزاده چالش‌تري

سيد يحيي جزايري فارساني

شاپور بختيار

آمصطفي قنبري

عمان ساماني

ابوالفتح دانشور

احمد انصاري

اديب

محمدتقي خان بختياري

اسكندر يدالهي فارساني

باباخان بابادي هفت لنگ

سرهنگ عبدالحمیدخان بختیار

محمودخان چالش‌تري

عظیمه بختیار

پرويز صالحي بختياري

میرزا جعفر بختیاری

ملا ذولفعلي كروني

محمد امین دفتری

قلزم (شاعر)

مهدي شارق

اكبر مهدي پور

شيخ يعقوب بختياري

محمد قهفرخي

علي قلي خان بختياري (سردار اسعد)

ملك محمد مسعودي

عبدالغني قهفرخي

لطفعلي خان امير مفخم

مرتضي قلي خان صمصام

ميرزا حبيب دستان بني

نصير خان سردار جنگ

 

 

 

 

سید ضیاءالدین امامی دهکردی

در سال 1301 در خانواده ای مذهبی در شهرکرد بدنیا آمد . گواهینامه پنجم ابتدایی را در شهرکرد می گیرد و بعد به اصفهان عزیمت می کند .‏در سال 1315 در مدرسه فرهنگ مشغول می شود . ذکاوت او در حدی است که دیکشنری فرانسه را در یک شب حفظ می کند . درسال 1339 وارد دانشگاه می شود . دوران هفت ساله دانشگاه نزد اساتيد بزرگی چون دکتر کیهانی ، دکتر حمیدی ، مهندس کاظمی و صفاری می گذراند. دانشگاه هنرهای تزیینی که در سال 1339 تاسیس شده بود از دانشگاههای معتبر زمان اوست . سال 1332 ازدواج میکند و وارد عرصه جدیدی از زندگی می شود. ضیاء در حین تحصیل نزد خانواده اش نیز معارف اسلامی را می آموزد . بعد از تحصیلات دانشگاه تصمیم می گیرد که معارف اسلامی و هنر را به هم پیوند بزند . در این راستا به مطالعه رمانها و داستانهای عرفانی هنری می پردازد در پایان به کلام وحی می رسد تصمیم می گیرد تا قرآن را مصور کند.

 ‏از کارهای ایشان:‏

- تهیه بیش از ‏100 تابلو نقاشی ، خط مذهب به همراه12000 اتود مدادی در سبک نو با الهام از مفاهیم اسلامی با تکیه بر شیوه نگارگری سنتی‏

آماده سازی کتابهای تاریخ معاصر اسلامی و تفسیر هنری آیات قران

- آماده سازی اولین قرآن تصویری جهان با طرحی جدید و بدیع در 100 برگ

- حضور درسومین نمایشگاه دوسالانه نقاشی تهران در سال 1374 (ه.ش) و برگزیده شدن تابلو تسبیح ذرات ، از آثار ایشان به عنوان اثر برتر به همراه اعطای لوح افتخار و تندیس فیلم موی طلایی

- برگزاری نمایشگاه اختصاصی در شهرکرد دی ماه 1375ه.ش

-  برگزاری نمایشگاه اختصاص درگنجینه (موزه) هنرهای معاصر اصفهان سال1377ه.ش

- برگزاری نمایشگاه اختصاصی نگارخانه جماران –تهران مرداد ماه1378 ه.ش

- برگزاری نمایشگاه جمعی در گنجینه موزه هنرهای معاصر –تهران سال 1379 ه.ش

از تالیفات ایشان:

- هنر و عرفان در هنر طریقه شناخت و دگرگونی حالات

- که در مجموع سیر و سلوکی در معارف اسلامی‏


 آيت الله دهكردي

 آيت الله سيد ابوالقاسم نجفي دهکردي در ماه رجب سال ۱۲۷۲هجري قمري ( برابر با ۱۲۳۴ه. ش ) در شهرکرد قديم (دهکرد) ديده به جهان گشود. ایشان دومين فرزند حجت الاسلام سيد محمد باقربن سيد ابراهيم معروف به ملا ابراهيم دهکردي است. پدرش در بين مردم شهرکرد به فردي با تقوا و با خدا مشهور بود. اجداد ايشان به امام سجاد (ع ) منتسب هستند. دامان مادری متدین و پدری پرهیزگار و خوش خو، نخستین مكتب تربیتی ابوالقاسم بود.سید ابوالقاسم دوران نوجواني و جواني از محضرآخوند ملا محمد حسن اصفهانی مشهور به " كوهی "، دایی خود (كه پرورش یافته مكتب حكیم سبزواری بود) استفاده كرد.

وي در مکتب خانه و مدرسه اماميه دهکرد تحصيل خود را آغاز کرد و سپس برای ادامه تحصیل به اصفهان عزیمت کرد و در حوزه علمیه صدر بازار آن شهر، از استادان پرآوازه آن عصر نظیر آیات و حجت الاسلام آقا ميرزا ابوالمعالي كلباسي، آقا میرزا محمدحسین نجفی، آخوند ملا محمد باقر فشارکی، آخوند ملاحسین نوری، حاج اسماعیل درکوشکی و حاج شيخ محمد باقر مسجد شاهي [و ملا اسماعيل حكيم ] و ديگران تحصيل نموده و بهره‌های وافر ببرد. در آن زمان هنوز حوزه علمیه قم رونق نگرفته بود. وی در حوزه‌های علمیه سامرا و نجف به مدت حدود هفت سال طول به افزایش اندوخته‌های علمی و ارتقا به مقامات فقهی و اصولی پرداخت.

برخی از آثار ارزشمندی ایشان در علوم اسلامی عبارتند از: منبرالوسیله (این كتاب اخیراً به اهتمام مجید جلالی دهكردی در قم چاپ شده است. (السوانح و اللوائح) تاریخ اقامت ایشان در شیراز) ، حاشیه بر تفسیر صافی و حاشیه بر وافی، شاراتالسالكین یا واردات غیبیه، جنّت المأوی در اخلاق، حاشیه بر جامع عباسی، ذخیره‌ای در ادعیه و ختومات، رساله در طهارت، رساله عملیه جهت مقلدین به نام هدایه الانام، شرح بر شرایع، در دو مجلد در طهارت و بیع، شرح فارسی بر كتب من لایحضره الفقیه

سرانجام آيت الله سيد ابوالقاسم دهکردي در سن ۸۱سالگي در شب یكشنبه ششم شوال سال۱۳۵۳هجري قمري ( برابر با ۱۳۱۵ه .ش ) بدرود حيات گفت و در جوار مقبره حضرت زينب بنت موسي بن جعفر در اصفهان به خاک سپرده شد


   میرزا حبیب دستان بنی، معروف به میرزا حبیب اصفهانی (شاعر)

میرزا حبیب دستان بنی معروف به میرزا حبیب اصفهانی در سال 1250 در قریه بن از توابع استان چهارمحال وبختیاری به دنیا آمد. دوران طفوليت در نزد پدر به كسب علم و معرفت پرداخت چرا پدر ايشان مفاتيح نويس بوده است و خود ايشان نيز مفتاح الفلاح را حاشيه نويسي مي كندو شرح و بسط مي دهد بعد از افاضه از پدر در ده سالگی عازم اصفهان و در مدرسه جدٌه به تحصیل علوم عربی و تکمیل قواعد ادبی پرداخت در 12 سالگی حافظ کل قرآن شد .ادفن عروض و قافیه را به خوبی فرا گرفته و در شاعری و سخنوری سرآمد اقران گردید. در 25 سالگی به تهران عزیمت کرده و در مدرسه دالفنون به تحصیل علوم جدید پرداخت . سپس به بغداد رفت و مدت چهار سال به تحصیل ادبیات و فقه واصول پرداخت.

با آن علم درايت مورد توجه قرار نمي گيرد و مورد بي مهري سپهسالار(محمد خان صدر اعظم ناصرالدین شاه) قرار مي گيرد و ايشان در مذمت چنين فرد بي لياقت ضد دانش هجويه غرا به عنوان اير نامه مي سرايد و از ايشان به صراحت انتقاد مي كند و به اين دليل نفي بلد مي شود واما خوشبختانه مورد توجه اداره معارف تركيه قرار مي گيرد و چند سالي در آنجا مشغول به كار مي شود و كتابهاي خود را تاليف و چاپ مي كنداما در آنجا نيز حسودان بي كار نمي نشينند و شروع به توطئه مي كنند و باعث آزار و اذيت ايشان ميشود .میرزا حبیب را می توان اولین مولف دستور زبان فارسی ، قلمداد کرد کتاب دستور سخن وی در سال 1289 هحری قمری در استانبول به چاپ رسید که پس از چندی به صورت کاملتر و خلاصه به نام دبستان پارسی انتشار یافت . معروفترین کتاب ترجمه شده توسط وی حاجی بابای اصفهانی اثر جیمز موریه از فرانسه است میرزا حبیب به زبانهای عربی، ترکی، انگلیسی و فرانسه مسلط بود دیوان اشعار وی بالغ بر 40000 بیت شعر می باشد .

در گذشته نیز کسانی به امر تالیف دستور زبان فارسی همت گمارده اند اما شیوه ای که میرزا حبیب در دستور خود به کار گرفته تازگی دارد و عنوان اولین دستور زبان نویس را یافته به اختصار چنین است . اول این که او نخستین بار قواعد فارسی را از عربی جدا ساخته و از دائره ترجمه و تقلید عرب پا بیرون نهاده و بالجمله برای زبان فارسی مستقلا تا آنجا که می توانسته اصول و قواعدی مرتب نموده است . ايشان برای اولین بار پاره‌ای از شیوه های دستور نویسی اروپایی را در کتابهای دستور خود وارد کرده است . مثلا برای اولین بارکلمات فارسی را به ده گونه تقسیم می کند ... میرزا حبیب کاینات و فرع فعل را به تقسیمات فرنگی افزوده و در عوض حرف تعریف را که در فارسی نبوده از آن کاسته است و بدین ترتیب شماره اجزاء کلام را که در زبان فرانسه معمولا نه است به ده افزایش داده است. او متعلقات فعل را هم به جای قید به کار برده است .

برخی ابتکارات میرزا حبیب دستان در دستور سخن چنین است :

چهار قسم نشانه برای اسم مصدر، ذووجهین ، اصطلاح ماضی مطلق، ماضی بعید و تصریف آنها،افعال معاون، فعل مثبت و منفی و تصریف آنها ،فروع فعل امر ، حروف یازده گانه پیش از علامت مصدر ، اسم جمع ، اقسام اضافه و...،برخی لغزشهای کتاب عبارتند از : اشتباه در علامت فعل متعدی، اشتباه در مثال مصدر جعلی«مردیت»و ...

استاد در سال 1311 در نهايت تنهايي و غربت در بروسه جان به جانان تسليم مي كند. آثار استاد عبارتند از:

تأليفات:

 - دستور سخن

 - دبستان سخن خلاصه دستور سخن               

 - عجايب و غرايب ملل

 - تذكره خط و خطاطان به تركي

 - خط و خطاطان به فارسي                               

 - ديوان شعر

 - مجموعه اير نامه

 - بوستان قرآن 

 ترجمه:

 - ترجمه  حاجي بابا اصفهانی اثر جیمز موريه در قالب قصه و داستان

 - ترجمه ژيل بلاس مولير

 - ترجمه نمايشنامه مردم گريز

حاشيه نويسي و تشريح:

 - مفتاح الفلاح

 - ديوان البسه(نظام الدين محمود قاري یزدی)

 - ديوان اطغمه و اشربه


  عمان ساماني شاعر

ميرزا نورالله عمان ساماني مشهور به تاج الشعرا به سال1258 هجري قمري در سامان بدنيا آمد. عمان تحصيلات ابتدائي را درمكتب خانه هاي محلي فراگرفت وبعد به اصفهان عزيمت نمود و در مدرسه نيماورد و صدر وارد شد و سالها درخدمت آخوند كاشي مشغول كسب علم بود ودر اواخر عمر به ديار خود بازگشت و در سن 64 سالگي در سامان فوت كرد. مهمترين آثار ايشان عبارتند از:

گنجينه الاسرار- مخزن الدر- معراج نامه وقصايد وغزليات


  ابوالفتح‌خان دهقان سامانی

 نام پدر: باباخان

تولد و وفات: (۱۲۶۵/۱۲۴۰-۱۳۲۶) قمری محل تولد: ایران - چهارمحال و بختیاری - سامان

در اصفهان در مدرسهٔ صدر نزد ملامحمد کاشی و شیخ حسن شیرازی تحصیل علوم ادبی و دینی کرد. از آثار وی: "هزاردستان" ترجمه منظوم؛ "الف اللیلهٔو لیله" که آن را به تشویق سلیمان‌خان شیرازی و شیخ محمد حسین خوانساری به نظم درآورد. "شکرستان" که همان "دیوان" اشعار اوست مشتمل بر انواع شعر فارسی؛ "بستان‌نامه" در بحر متقارب و احوال حضرت داوود و سلیمان.

دهقان ساماني در سن 61 سالگي در 1326 هجري قمري از دنيا رفت ودر محلي كه اشعار خود را ميسرود وبه «ايوان كيف دربند» معروف است در شهر سامان دفن گرديد.

مهمترين آثار دهقان عبارتنداز : هزاردستان- شكردستان- داودنامه- قصايد و قطعات و رباعيات


  آصف قهفرخي(شاعر(

علي محمد معروف به كربلائي ميرزا متخلص به «آصف» بسال 1273 هجري، قمري در قهفرخ (فرخشهر كنوني) بدنيا آمده و بسال 1338 هجري قمري در سن 65 سالگي از دنيا رفت و در محلي بنام «آصفيه» در فرخشهر دفن گرديد. شغل او «بقالي» و صاحب ديوان اشعار شامل: غزل، قصيده و قطعات است. مثنوي نامه، سروش نامه، مطايبه نامه و بيان الحق از سروده هاي اوست.


  داراب افسر بختیاری

 داراب افسر بختیاری، متخلص به " افسر" از طایفه احمد خسروی بختیاری و از شاعران بختیاری است که به زبان لری بختیاری شعر سروده ‌است.

وی در سال 1279 شمسی در چغاخور بختیاری ( استان چهارمحال و بختیاری ) به دنیا آمد و به سال 1320 شمسی مقیم اصفهان شد.پدر وی صلان احمد خسروی از بزرگان طایفه احمد خسروی (هفت لنگ بختیاری) و مادرش بی بی گوهر دختر حسینقلی خان ایلخانی می‌باشد.

داراب که به "داراب افسر " و " افسر بختیاری " معروف است، در مکاتب محلی آموزش دید و آموزش کلاسیک را هرگز تجربه نکرد، ولی از لحاظ معلومات عربی و علوم ادبی، معلومات وافری داشت.

وی از سن 30 سالگی به سرودن شعر پرداخت و آنچنان در سرودن اشعار بختیاری به شیوائی و استواری اهتمام نمود که اینک فرهیختگان دیار بختیاری او را پدر شعر بختیاری می‌نامند. چنانکه ملک الشعرای بهار نیز در مورد وی گفته بود: " کاری که فردوسی در زبان فارسی، افسر در زبان بختیاری انجام داده‌است. "

اشعار دارب افسر در زمینه‌های عرفانی، عاشقانه، سیاسی و در قالب‌های قصیده، غزل، قطعه، و ... سروده شده‌ و کتاب دیوان او هم تاکنون دهها بار به چاپ رسیده و مورد استقبال فراوان قرار گرفته ‌است.

این شاعر گرانقدر از سال 1337 شمسی به علت سکته قلبی نیمی از بدنش فلج و تا پایان عمر به سرودن غزلیات، اشعار زیادی به گویش بختیاری پرداخت که از مشهور ترین آنها می توان به « خدائیه » ( ابیات زیر )، « عمرویه »، « همیلا » ( گفتگوی دختر شهری و پسر روستایی ) و  رستاخیز مسجد سلیمان اشاره کرد.

او در سال ۱۳۵۰در  اصفهان وفات یافت و در تخت فولاد ( تکیه میر ) این شهر به خاک سپرده شد.

ابیاتی از شعر  "خداییه " ( به گویش بختیاری (

ای که روزی همه خلق زا بنار تونه                    آسمون ها و زمین کرده کردارتونه

همه نقش و نگاری که منه دنیا هد                   همه از پرتو یک جلوه دیدار توئه

حق تو داری بکنی هر چه بدنیا اخوهی            چون همه بید و نبید زنده ز پندار توئه‏


  پژمان بختياري (شاعر)

پژمان بختيارى در ۱۲۷۹شمسى متولدگرديد. وى فرزند عليمراد خان از خان‌هاى بختيارى است. از اين شاعر اشعار وترانه‌هاى زيادى بر سر زبان‌هاست. وى صاحب تأليفات فراوانى در زمينه‌هاى تحقيقى وادبى است. از مجموعهٔ شعرى که تاکنون به چاپ رسيده است مى‌توان «خاشاک»، «کويرانديشه» و «اندرز مادر» را نام برد.


 بهمن رافعي بروجني (شاعر)

بهمن رافعي بروجني شاعر و غزل سراي ارجمند معاصر . وي در سال 1315 در شهرستان بروجن از استان چهارمحال و بختياري به دنيا آمد و هم اكنون حدود چهار ، پنج دهه است كه به طور جدي در اكثر سبك‌هاي شعري از قبيل غزل ،‌ مثنوي ، چهارپاره ، نيمائي و ... طبع آزمائي مي كند اما در غزل چيز ديگري ست.

استفاده از قافيه ، ‌رديف هاي كم ياب و كم استفاده وبه كارگيري رديف هاي اسمي در غزل و استفاده كاملا به روز از آن ابزارها به غزل بهمن رافعي حس و حال متفاوتي مي دهد . كشف هاي تصويري آن هم از نوع تجسمي در آثار رافعي كم نيست .از ديگر خصوصيات شعري رافعي مي توان به تنوع ژانرها ، فرمهاي مختلف شعري ، ‌و نگاه ديگر گونه ي او نسبت به محيط اطراف اشاره كرد . با مطالعه شعر او متوجه مي شويم جداي غزل در خيلي از قالب هاي ديگر هم كه رافعي با خيالي آسوده به سراغشان رفته نمونه خيلي خوب مي توان يافت. وي اكنون در سن 70 سالگي به سر مي برد .


   سياوش روشندل

 متولد 13 تير ماه 1342 شهركرد، سوابق تحصيلي وآموزشي: خودآموخته در هنر. 1359 -1356 دبيرستان دانشگاه اصفهان، دبيرستان خواجه نصير شهركرد 1361، مجتمع دانشگاهي هنر تهران (يك ترم) 1367، آموزش خوشنويسي زير نظر استاد برجسته انجمن خوشنويسان ايران كرمعلي شيرازي اصفهان 4-1363، مطالعه‌ي شخصي بر رنگ ، هماهنگي و تركيب، هايدلبرگ و فرايبورگ1374-1376

نمايشگاه‌هاي گروهي:

 - بي‌ينال تهران. 1372

 - آسمان آبي تهران. فرهنگسراي نياوران. تهران 1373

 - نمايشگاه بر ضد مواد مخدر 1373

  - نمايشگاه نقاشي و مجسمه در خانه‌ي هنرمندان به نفع زلزله‌ي زنجان، قزوين و همدان. تهران 1381

 -  نمايشگاه گروهي كميته‌ي انتشارات انجمن هنرمندان نقاش ايران وهمكاران. ارسباران 1382

 -  نمايشگاه نقاشي ايراني، ونكوور كانادا 1383

 -  نمايشگاه چاپ‌هاي دستي درخانه‌ي هنرمندان. تهران 1384

تجارب هنري:

 - نقاشي

 - مجسمه

مجسمه‌سازي با استفاده از چوب،گل‌رس، گچ، موم، آهن و برخي مواد تركيبي مثل سنگ و كاغذ

يكي از اين آثار در راه‌هاي ورودي به استان چهارمحال و بختياري توسط اداره‌ي گردشگري انتخاب و نصب شده است.(بلندي: 7متر و 20 سانتیمتر)


  کهنسالترین شاعر بروجن

استادحيدرعلي طالب پور کهنسالترين شاعر شهر بروجن ، پيشکسوت و راهگشاي شاعران و اديبان جوان اين ديار است. استاد از سن هجده سالگي سرودن شعر را با گويش محلي مردم بروجن آغاز کرده که حاصل شصت سال ذوق سرشارش ، انتشار دو مجموعه شعر به زبان و گويش بروجني است. فالگوش و قله نشين قاف نام مجموعه شعرهاي استاد طالب پور است.