دوشنبه 13 مرداد 1399
  • رودخانه ها

  حوضه رودخانه کارون از پیوستن چند حوزه فرعی دیگر تشکیل شده که عبارتند از:

♦ حوضه آبریز بازفت

اصلی­ ترین رودخانه این حوضه رودخانه بازفت می­باشد که در ارتفاعات شمال شرقی از زردکوه و در ارتفاعات شمال غربی از کوه­های تارا سر چشمه می­گیرد و درمسیر خود پس از تغذیه از چشمه­ های پر آب به رودخانه کارون می­ریزد.رودخانه بازفت در جهت شمال غربی- جنوب شرقی و تقریباً به موازات روخانه کوهرنگ از شاخه‌های تشکلیل دهنده کارون می­باشد و شاخه­ های فرعی پرآب متعددی مانند آب شنگی و آب ترکی و تشنوی آن را تغذیه می­کنند.

حوضه آبریز کوهرنگ

اصلی­ ترین رودخانه این حوضه «آب کوهرنگ» است که از چشمه ­های پرآب ارتفاعت شمال استان سرچشمه گرفته و پس از پیوستن چشمه ­های ارتفاعات حاشیه­ای و آبراهه­ ها به آن، به رودخانه کارون می‌پیوندد. به عبارتی دیگر وضعیت دو رودخانه نسبت به هم به نحوی است که می­توان گفت رودخانه کارون از انتهای رودخانه کوهرنگ شروع می­شود.

این رودخانه دارای جهت شمال غربی – جنوب شرقی است. لازم به ذکر است در سال 1333 با احداث سد انحرافی و تونلی به همین نام بخشی از آب سرشاخه­ های آن به رودخانه زاینده رود منتقل می­گردد و با ایجاد سد دوم کوهرنگ و شروع بهره برداری از آن در سال 1365 بخش دیگری از آب به پشت سد زاینده رود انتقال یافته است.

 

♦ حوضه آبریز سرخون

اصلی­ترین رودخانه این حوضه رودخانه آب سرخون است که از ارتفاعات هلوسعد، کاسه کاسه، مور، کوهرنگ و هفت راه سرچشمه گرفته و با جهتی شمال غربی – جنوب شرقی به رودخانه کارون می­پیوندد.

 

♦ حوضه آبریز سراب

اصلی­ ترین رودخانه این حوضه رودخانه سراب است که از ارتفاعات جهانبین، قزل­جا، چوبین ضراب، سرچشمه گرفته و با جهتی شمال غرب – جنوب شرقی به رودخانه آب بهشت پیوسته و پس از آن به رودخانه کارون می­پیوندد.

 

♦ حوضه آبریز کیار (رودخانه آب بهشت)

اصلی­ ترین رودخانه این حوضه رودخانه کیار است، این حوضه با بخشی از حوضه آبریز زاینده­ رود هم‌مرز می­باشد، این رودخانه داراری دو شاخه اصلی با جهت شمالی جنوبی و تقریباً شرقی – غربی است. شاخه­ ای که دارای جهت شمالی – جنوبی می­باشد از ارتفاعات ذغالی، گئیک، خشکی و قزل جا سرچشمه گرفته و پس از پیوستن و شاخه شرقی – غربی به رودخانه آب بهشت پیوسته و در نهایت به رودخانه کارون می­پیوندد و اما شاخه­ی شرقی – غربی رودخانه کیار، این شاخه از ارتفاعات خرفت، سیاسرد، نسار، برآفتاب و آهنگری سرچشمه گرفته و در نزدیکی شلمزار به شاخه دیگر رودخانه کیار پیوسته و در انتهای توسط رودخانه آب بهشت به رودخانه کارون می­پیوندد ( تصویر شماره  1-2-3 ).

 

♦ حوضه آبریز سبز کوه

اصلی­ ترین رودخانه این حوضه رودخانه سبز کوه می­باشد. این رودخانه از ارتفاعات کلار و سبزکوه سرچشمه گرفته و با جهت جنوب شرقی – شمال غربی به رودخانه کارون می­پیوندد و در مسیر خود از چشمه ­های متعددی تغذیه می­کند.

 

♦ حوضه آبریز کره بس (آب ونک)

اصلی­ ترین رودخانه این حوضه رودخانه کره بس می­باشد. این رودخانه از ارتفاعات سبزکوه، ارزندان، جهارتنگان و پازن پیر سرچشمه گرفته با جهت شرقی – غربی به رودخانه کارون می­پیوندد.

 

♦  حوضه آبریزپردگان (منج) ـ حوضه آبریز لردگان

حوضه آبریز منج یا حوضه لردگان – خان میرزا از به هم پیوستن سه ردوخانه کلار، برم و رودخانه منج ایجاد شده است. این رودخانه با جهت عمومی شرقی – غربی یک­دیگر از رودخانه ­هایی است که به رودخانه کارون می‌پیوندد.

 

♦ حوضه آبریز خراسان

اصلی­ ترین رودخانه این حوضه رودخانه خراسان است. این رودخانه در منتهی ­الیه جنوب غرب استان قرار دارد و از ارتفاعات تل­کریس، ریگ، دورک، مرغان و نوکلات سرچشمه گرفته و با جهت جنوب به شمال غرب به رودخانه کارون می­پیوندد.

 

♦ حوضه آبریز کارون

این حوضه در برگیرنده اصلی­ ترین رودخانه استان (رودخانه کارون) می­باشد. همانطور که گفته شد اکثر رودخانه­ های استان به این رودخانه می‌پیوندند. این رودخانه در ابتدای مسیر خود دارای جهت شمالی –جنوبی بوده و سپس با جهت شرقی – غربی پس از تغذیه از رودخانه ­های ذکر شده از استان خارج و به استان خوزستان وارد می­­­شود. در مطالب فوق حوضه آبریز رودخانه کارون بررسی گردید حال در این قسمت از گزارش حوضه، حوضه آبریز رودخانه زاینده‌رود بررسی می­گردد.

 

♦ حوضه آبریز زاینده‌رود

اصلی­ترین رودخانه این حوضه رودخانه زاینده‌رود می­باشد. رودخانه زاینده‌رود مسیری از ارتفاعات زردکوه تا باتلاق گاوخونی را طی می­کند. این رودخانه یکی از بزرگترین و مهم­ترین منابع آب در استان چهارمحال و بختیاری و بویژه در استان اصفهان محسوب می­گردد. از ابتدای طی مسیر خود تا انتها موجب گردیده در حاشیه این رودخانه مکانهای گردشگری زیادی همراه با باغات و مکانهای مصفا و گردشگری پدیدار شود و در استانهای چهارمحال‌وبختیاری و اصفهان در حاشیه این رودخانه زیباترین مکانهای گردشگری را برای اوقات فراغت و جلب گردشگری مهیا نموده است.

  

 

مهم­ترین سرشاخه­ هایی که رودخانه ­ی زاینده رود را به وجود می­آورند عبارتند از:

* شاخه دیمه:

از شمال خاوری زردکوه در جنوب روستایی دیمه سر چشمه گرفته (در حوالی چلگرد) و در جهت شمال و شمال شرقی حرکت کرده و به سر شاخه­ های دیگر که از ارتفاعات زردکوه سر چشمه می­گیرند، متصل می­شود.

­­* شاخه میان رودان

از کوه بلشت در شمال دهستان شوراب سرچشمه می­گیرد و با جهت شمالی جنوبی جریان یافته از طرف باختر به آب تونل کوهرنگ می­ریزد.

  • شاخه توف سفید از ارتفاعات خوربه سرچشمه گرفته و پس از طی مسافت کوتاهی در محل روستای توف سفید از باختر به رودخانه اصلی اضافه می­گردد.
  • شاخه نعل اشکال از ارتفاعات کوه سراب سرچشمه می­گیرد پس از طی مسافتی در نزدیکی روستای آب‌خره به زاینده رود متصل می­گردد.
  • شاخه تنگ گزی از ارتفاعات مشرف به روستای مرغ ملک و سودجان سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی کوتاه در پایین­تر از محل آب‌خره به رودخانه اصلی اضافه می­گردد.
  • شاخه خرسانک از ارتفاعات بیدارکوه سرچشمه گرفته و پس از طی مسافتی از محلی پائین­تر از پل سودجان و از طرف باختر به رودخانه زاینده رود متصل می­گردد.
  • شاخه پرک که از چشمه ­های پرک و سرداب غلام آباد تشکیل می­شود، در محل خروجی تونل سوم به زاینده رود می­ریزد.

لازم به ذکر است به غیر از حوضه­ های توضیح داده شده از ارتفاعات شمال غرب استان دو رودخانه زرک و بزرگ، سرچشمه گرفته که با جهت جنوب شرقی و شمال غربی از استان خارج می­­شود.